Helmond is de frikandellenstad: 'Er wordt geen rotzooi in verwerkt'

Helmond wordt door het vakblad Frituurwereld erkend als de frikandellenstad van Nederland. Deze smakelijke snack heeft er een rijke geschiedenis. De allereerste frikandellen werden in 1959 gemaakt door Jan Bekkers uit Deurne. Dit leidde ertoe dat de regio Helmond-Deurne door het tijdschrift werd bestempeld als "de hotspot van de frikandel". De inwoners van Helmond zijn hier terecht trots op. Corrine en Frans de Bie, beiden 70 jaar oud, hebben al jarenlang de cafetaria De Braak in beheer. "Het is de meest populaire snack in onze zaak," vertelt Corrine.

"Natuurlijk is Helmond dé frikandellenstad van Nederland," zegt Frans met een glimlach. "De miljoenen frikandellen die hier geproduceerd worden, worden niet alleen lokaal verkocht, maar vinden ook hun weg naar het buitenland. We hebben zelfs gehoord dat ze naar Kroatië en Spanje worden geëxporteerd." Volgens Frans zijn er talloze manieren om een frikandel te bereiden: naturel, speciaal of met satésaus. "Mijn vrouw heeft ook een unieke variant ontwikkeld, de picandel, die is omhuld met een loempiavelletje en geserveerd met sambalsaus," vertelt hij trots.

Het echtpaar heeft elk hun eigen stijl om een frikandel speciaal te maken. "Er komt vaak een man in de zaak die altijd Corrine's frikandel speciaal verkiest boven die van mij," zegt Corrine lachend. "Mijn man begint met de uien, gevolgd door de mayonaise en dan de curry. Ik doe het andersom. Die man vindt mijn versie lekkerder." Frans voegt eraan toe: "Je kunt ze ook gewoon uit de vitrine pakken, want ze zijn al gekookt."

De eerste frikandellenfabriek in Helmond werd opgericht door Chris van Lieshout in 1977. "Wij hebben beiden in die fabriek gewerkt en weten precies wat er in de frikandellen gaat," legt Frans uit. "Er zitten absoluut geen organen of koeienogen in. Het bestaat puur uit varkens- en paardenvlees, kruiden en zout. Mensen die denken dat er iets anders in zit, hebben misschien nog nooit gehoord van de Keuringsdienst van Waren. Dat is absoluut niet toegestaan," benadrukt hij. "Er wordt geen rommel in verwerkt, en dat proef je ook. Daar doen we het voor."

Corrine heeft ondertussen een paar frikandellen in het frituurvet gedaan. "Als ze gaan drijven en mooi bruin zijn, zijn ze klaar," legt ze uit. "Maar je kunt ze ook gewoon uit de vitrine eten, want ze zijn al gekookt. Sommige klanten nemen ze zo, met een beetje mayo en mosterd. Er zijn zelfs mensen die er soep van maken. Frikandellensoep!" lacht ze.

In het centrum van Helmond blijkt de frikandel inderdaad geliefd te zijn. "Ik neem altijd twee frikandellen, omdat ze superlekker zijn, maar dan wel alleen met curry," zegt een meisje. Een man die net een HEMA-worst met mosterd in zijn mond steekt, noemt het meteen lachend een HEMA-frikandel. "De echte frikandel vind ik ook heerlijk, maar dan moet het wel een speciale zijn. Ik eet er elke maand wel een paar." Een andere man zegt echter dat hij er niets van moet hebben. "Geef mij maar een broodje shoarma."

Over de vraag of het "frikandel" of "frikadel" is, heeft Van Lieshout Snackwaren ook een duidelijke mening. "Je zegt zeker frikandel. Frikadel zonder 'n' is een benaming uit de zeventiende eeuw voor een gehaktbal. In België noemen ze het nog steeds frikadellen, maar daar wordt een frikandel vaak aangeduid als curryworst."

En is er ook een Nationale Frikandellendag? Jazeker! Die valt op 4 februari. "Op die dag organiseren veel snackbars en cafetaria's speciale acties, kortingen of unieke recepten," besluit Frans.