Daily Wire
Sunday, 22 November 2026
Technology

Het Tijdelijk Noodfonds Energie gaat mensen in energiearmoede opnieuw helpen, maar is dit genoeg? - Kassa - BNNVARA

Op 4 januari 2027 opent het Tijdelijk Noodfonds Energie opnieuw zijn deuren om huishoudens die in energiearmoede verkeren te ondersteunen. Verwacht wordt dat ongeveer 500.000 huishoudens gebruik kunnen maken van deze hulp. Echter, de vraag is hoe ernstig het probleem van energiearmoede werkelijk is, wie er voor het fonds in aanmerking komt en of een structurele oplossing niet effectiever zou zijn.

Energiearmoede verwijst naar de situatie waarin een huishouden het moeilijk heeft om de energiekosten te betalen. Dit probleem ontstaat vaak door een combinatie van een laag inkomen, hoge energiekosten en slecht geïsoleerde woningen, waardoor er meer energie nodig is om het huis op temperatuur te houden.

Volgens voorlopige cijfers van het CBS en TNO hadden in 2025 ongeveer 503.000 huishoudens in Nederland te maken met energiearmoede, wat neerkomt op zo'n 6 procent van alle huishoudens. In 2023 was dit percentage nog ongeveer 4 procent. De toename van energiearmoede werd mede veroorzaakt door het aflopen van financiële steunmaatregelen, zoals de energietoeslag en het prijsplafond, die eerder de impact van de energiecrisis hadden verzacht.

Huishoudens die in 2025 met energiearmoede te maken hadden, kwamen gemiddeld 624 euro per jaar tekort om hun energiekosten te kunnen dekken. In 2024 was dit tekort gemiddeld 577 euro. Het CBS en TNO schatten dat er in 2025 ongeveer 256 miljoen euro nodig was om deze huishoudens uit de energiearmoede te helpen.

Het Tijdelijk Noodfonds Energie werd in 2023 opgericht als reactie op de energiecrisis, met als doel huishoudens met lage inkomens en hoge energiekosten tijdelijk financiële ondersteuning te bieden. In de daaropvolgende jaren werd het fonds weer geopend, met variërende voorwaarden en beschikbare bedragen per jaar.

In 2025 was het budget van het fonds binnen een week volledig uitgeput. Het loket opende op 22 april en sloot op 29 april, met in totaal ongeveer 210.000 aanvragen. Uiteindelijk kregen zo'n 120.000 huishoudens steun. Tijdens deze periode ondervond de website enkele technische problemen, waardoor veel mensen hun aanvraag niet konden indienen.

Voor de opening in 2027 zijn er verbeteringen doorgevoerd. De aanvraagperiode wordt verlengd en het fonds zal niet langer werken met een 'op = op'-regeling. Huishoudens die voldoen aan de gestelde voorwaarden en tijdig een aanvraag indienen, zouden nu verzekerd moeten zijn van financiële steun.

Toch is het fonds niet toegankelijk voor iedereen met hoge energiekosten. Het inkomen van een huishouden mag maximaal 200 procent van het sociaal minimum zijn, en een bepaald percentage van het bruto-inkomen moet aan energiekosten worden besteed. Voor de lagere inkomensgroep geldt een minimumnorm van 8 procent, terwijl dit voor de hogere inkomensgroep op 10 procent ligt.

De vergoeding vanuit het fonds dekt de helft van de energiekosten die boven deze drempels uitkomen, met een minimum van 120 euro en een maximum van 1800 euro.

Het is belangrijk op te merken dat niet alle mensen die in energiearmoede leven, ook daadwerkelijk hoge energiekosten hebben. Veel mensen proberen hun kosten zo laag mogelijk te houden door de verwarming minder vaak aan te zetten of bepaalde ruimtes niet te gebruiken. Dit fenomeen wordt 'verborgen energiearmoede' genoemd, waarbij mensen minder energie verbruiken dan nodig is, omdat ze de kosten niet kunnen dragen. Deze groep blijft vaak onzichtbaar en valt buiten de reikwijdte van het Noodfonds Energie.

Een voorbeeld is de 58-jarige Arjan Drijfhout uit Amstelveen, die in verborgen energiearmoede leeft en geen recht heeft op financiële steun uit het fonds, terwijl hij in de winter zijn thermostaat soms op 13 graden moet houden. Onderzoek van CBS en TNO toont aan dat het aantal huishoudens in verborgen energiearmoede is toegenomen; in 2024 waren dat naar schatting 119.000 huishoudens, in vergelijking met ongeveer 80.000 in 2021.

Het Tijdelijk Noodfonds Energie opent op 4 januari 2027, maar vanaf 1 december 2026 kunnen mensen al contact opnemen voor vragen ter voorbereiding op de aanvraag. Huishoudens hebben de mogelijkheid om tot en met minimaal 7 mei 2027 een aanvraag in te dienen, en het fonds kan langer open blijven indien nodig. Dit keer is het ook mogelijk om aanvragen via een papieren route in te dienen, terwijl dit bij eerdere fondsen alleen digitaal kon.

Na indiening van de aanvraag duurt de verwerking naar verwachting vier tot zes weken. De vergoedingen variëren van minimaal 120 euro tot maximaal 1800 euro, en naar verwachting kunnen ongeveer 500.000 huishoudens worden geholpen. Iedereen die aan de voorwaarden voldoet, krijgt een vergoeding.

Het Armoedefonds wijst erop dat een tijdelijk fonds geen structurele oplossing biedt voor (verborgen) energiearmoede. Hoewel een tegemoetkoming kan helpen om een hoge energierekening tijdelijk te verlichten, verandert het niets aan de problematiek van slecht geïsoleerde woningen. Het Armoedefonds pleit voor een permanente energietoeslag waar ook huishoudens in verborgen energiearmoede aanspraak op kunnen maken, en voor een versnelde verduurzaming en isolatie van woningen. De onzekerheid die met tijdelijke fondsen gepaard gaat, moet stoppen; mensen moeten duidelijkheid hebben over hun situatie.

Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft in een schriftelijke reactie toegelicht waarom zij opnieuw kiezen voor een noodfonds in plaats van een structurele oplossing.