Levensverlengend borstkankermedicijn niet vergoed voor Nederlandse vrouwen, als enigen in Europa

Vrouwen in Nederland die zich een levensverlengend medicijn tegen borstkanker willen veroorloven, zijn genoodzaakt naar het buitenland te reizen, aangezien zij als enige in Europa geen vergoeding voor deze behandeling krijgen. Een van deze vrouwen is de 33-jarige Bo Bouwman, die haar frustratie hierover niet onder stoelen of banken steekt.

Op een mistige ochtend arriveert Bo samen met haar moeder Liek in de parkeergarage van een ziekenhuis in Leuven, België. Ze hebben ervoor gekozen om de avond eerder te vertrekken, zodat ze goed voorbereid zijn voor hun vroege afspraak voor een scan. De spanning is voelbaar; Bo is benieuwd of de drie kuren met het medicijn Enhertu, die ze de afgelopen maanden heeft ondergaan, effect hebben gehad.

Bo lijdt aan uitgezaaide borstkanker van het type HER2-Low. Haar eerdere behandelingen in Nederland waren niet succesvol, wat haar heeft doen besluiten naar België te gaan voor de behandeling met Enhertu. Elk jaar komen er 585 Nederlandse vrouwen in aanmerking voor dit medicijn, maar in Nederland is het niet beschikbaar. In België kunnen ze het wel krijgen, maar moeten ze het zelf betalen, wat hen dwingt om via crowdfunding het benodigde geld bij elkaar te verzamelen.

Het feit dat Nederland geen vergoeding biedt voor Enhertu, terwijl dit medicijn in alle andere Europese landen wel wordt vergoed, is opmerkelijk. Het ministerie van Volksgezondheid en het Zorginstituut erkennen de meerwaarde van Enhertu ten opzichte van bestaande behandelingen. Gemiddeld levert dit medicijn patiënten zeven maanden extra levensduur op, met beperkte bijwerkingen.

Minister Sophie Hermans gaf in april aan dat ze Enhertu 'zo snel mogelijk bij de patiënten wil brengen'. Tot nu toe is er echter nog geen voortgang geboekt. De reden hiervoor is dat de kosten van het medicijn, gemiddeld 95.000 euro per patiënt, als te hoog worden beschouwd. Hoewel er onderhandelingen met de fabrikant hebben plaatsgevonden, zijn de kortingen volgens het ministerie niet voldoende. De exacte bedragen van deze onderhandelingen blijven onbekend, omdat ze niet openbaar zijn gemaakt.

Hermans benadrukt dat ze handelt vanuit haar verantwoordelijkheid voor het zorgbudget, dat al jaren onder druk staat door stijgende kosten in de gezondheidszorg, vooral door vergrijzing en dure nieuwe technologieën. Ze wil Enhertu pas vergoeden als de prijs verder kan worden verlaagd.

Hoogleraar Carin Uyl-de Groot, die onderzoek doet naar de toegankelijkheid van medicijnen, vindt het problematisch dat Enhertu niet wordt vergoed in Nederland. Ze wijst op de gemiddelde leeftijd van de patiënten, die 56 jaar is, en benadrukt dat het gaat om een relatief jonge groep vrouwen met een levensverwachting van minder dan twee jaar. "Enhertu kan die levensverwachting met bijna zeven maanden verlengen, wat aanzienlijk is," zegt ze.

Uyl-de Groot stelt dat Nederland te rigide is in de onderhandelingen over medicijnprijzen. Ze verwijst naar Engeland, waar Enhertu recentelijk wel wordt vergoed en waar is afgesproken dat overgebleven medicijnen aan andere patiënten mogen worden gegeven, waardoor de prijs per patiënt daalt. Een andere mogelijkheid die zij voorstelt, is dat de overheid samen met de fabrikant het financiële risico deelt.

In de discussie over medicijnprijzen ligt de focus vaak te veel op dit aspect, terwijl er veel meer aan de gezondheidszorg wordt uitgegeven. "We besteden 92 miljard euro aan andere zorgkosten en slechts 8 miljard aan geneesmiddelen," aldus Uyl-de Groot.

Na de scan in het Belgische ziekenhuis krijgt Bo goed nieuws: de resultaten zijn beter dan ze had durven hopen. Er zijn nog maar enkele kleine plekjes zichtbaar, verder is er niets meer te zien. Bo en haar ouders zijn enorm opgelucht en na de uitslag volgt direct de vierde kuur, waarna ze weer terugrijden naar Nederland.

Bo reist elke drie weken naar België voor haar behandelingen. Het idee dat ze hiervoor afhankelijk is van de beslissing van de Nederlandse overheid vindt ze 'ontiegelijk frustrerend'. Ze wil zich daar niet mee bezig houden, omdat ze de tijd die ze nog heeft het liefst doorbrengt met haar zesjarige dochter Tess. "Het is een vreselijk idee dat ik haar niet als jonge vrouw zal meemaken, maar ik hoop dat ik haar wel als tiener zal zien," zegt ze emotioneel.