Ook laatste Senaatszetel nu definitief naar Democraten: winst Peltola in Alaska
Bij de tussentijdse verkiezingen in de Verenigde Staten is de laatste Senaatszetel in Alaska definitief naar de Democraten gegaan. Mary Peltola won met meer dan 12.000 stemmen meer dan haar Republikeinse tegenstander, Dan S. Sullivan. In een eerste reactie gaf Peltola aan "zeer vereerd" te zijn met het resultaat.
Met deze overwinning hebben de Democraten nu 56 van de 100 senatoren in handen, wat een aanzienlijke verbetering is ten opzichte van de vorige situatie. De partij heeft in totaal negen staten weten te veroveren van de Republikeinen, waaronder enkele die als traditioneel Republikeins worden beschouwd. Historische overwinningen werden behaald in staten als Mississippi, Texas en Kansas, waar de Democraten jarenlang geen succes hadden geboekt.
Alaska wordt doorgaans ook gezien als een Republikeinse staat, hoewel er tussen 2009 en 2015 een Democraat in de Senaat zat. Mary Peltola, die tot de gematigde vleugel van de Democratische partij behoort, kan terugkijken op een zeer succesvolle campagne. Met haar slogan 'Fish, Family, Freedom' wist ze veel kiezers in Alaska te bereiken die normaal gesproken niet op de Democraten stemmen.
In de aanloop naar de verkiezingen ontstond er enige controverse over de strategie van de Democraten in Alaska. In tegenstelling tot veel andere staten, mogen er in Alaska meerdere kandidaten op het stembiljet staan. The New York Times onthulde dat Peltola en de Democratische Senaatscommissie op zoek waren gegaan naar kandidaten met dezelfde naam als de Republikeinse kandidaat, Dan S. Sullivan, om verwarring te veroorzaken en te hopen dat kiezers per ongeluk op de verkeerde kandidaat zouden stemmen. Een gepensioneerde leraar, Dan J. Sullivan, werd door de Democraten overgehaald om zich als onafhankelijke kandidaat verkiesbaar te stellen.
Hoewel de Democraten de beschuldigingen ontkennen, baseert de krant zich op sms-berichten, documenten en getuigenissen die aantonen dat de partijtop op de hoogte was van deze strategie. Deze aanpak is niet illegaal, maar wel omstreden. Voormalig president Trump reageerde woedend en probeerde tevergeefs om Peltola van de kieslijst te laten schrappen.
Uiteindelijk blijkt uit de uitslag dat de verwarring rondom de kandidaten geen invloed heeft gehad op de uiteindelijke stemmen. De stemmen voor Dan J. Sullivan waren niet voldoende om het verschil tussen Dan S. Sullivan en Peltola te verkleinen.
Het tellen van de stemmen in Alaska nam aanzienlijk langer in beslag dan in andere staten, wat aan verschillende factoren te wijten is. Veel inwoners van Alaska wonen in afgelegen gebieden, wat een complexe logistieke operatie met zich meebracht om alle poststemmen en reguliere stemformulieren per vliegtuig te verzamelen. Deze operatie duurde ongeveer twee weken. Alle stemmen werden naar de hoofdstad Juneau gebracht, die alleen per boot of vliegtuig goed bereikbaar is.
Bovendien is het voor media, zoals het persbureau AP waar de NOS op vertrouwt, extra lastig om een definitieve uitslag bekend te maken in Alaska vanwege het complexe kiessysteem. In deze staat kunnen kiezers meerdere kandidaten op het stembiljet zetten, maar ze mogen ook hun voorkeuren rangschikken. Wanneer geen enkele kandidaat meer dan 50 procent van de stemmen krijgt, wordt gekeken naar de rangschikking. De kandidaat met de minste stemmen valt af, en diens stemmen worden verdeeld over de andere kandidaten op basis van de voorkeuren van de kiezers. Dit proces gaat door totdat er twee kandidaten overblijven, waarna de winnaar wordt bekendgemaakt.
Nu de uitslag in Alaska bekend is, zijn alle Senaatszetels toegewezen. Dit geldt ook voor de gouverneursposten, terwijl er nog enkele zetels in het Huis van Afgevaardigden verdeeld moeten worden. De Democraten hebben ook daar een meerderheid. Alle nieuwe volksvertegenwoordigers zullen op 3 januari de eed afleggen, waarna het nieuwe Congres van start gaat.