Daily Wire
Thursday, 19 November 2026
Entertainment

Opinie | Het Sinterklaasjournaal is niet leuk

Een groot huis in Spanje, een pakhuis vol speelgoed, een stoomboot op zee en Pieten die over daken klimmen. Het Sinterklaasfeest is doordrenkt met spanning en mysterie. Sinds de introductie van roetveegpieten is het feest inclusiever geworden. Hoewel Sinterklaas nog steeds een oude witte man met een lange baard is, zijn de Pieten nu in diverse kleuren te zien en worden alle kinderen met enthousiasme begroet. Afgelopen zondag klonken op de Berlagebrug in Amsterdam de stemmen van opgewonden toeschouwers in verschillende talen.

Het is echter jammer dat het Sinterklaasjournaal de fantasie van ouders en kinderen lijkt te ondermijnen. Het is moeilijk om het programma te negeren, vooral omdat het op veel scholen wordt getoond en de lespakketten die door de NTR worden aangeboden voor verschillende groepen al snel uitverkocht zijn. Veel mensen geloven in het Sinterklaasjournaal, maar ik behoor daar niet toe.

Waarom niet? Het programma bestaat uit een serie korte fragmenten die telkens nieuwe problemen en een overvloed aan informatie presenteren. Zodra kinderen iets beginnen te begrijpen of zich geschrokken voelen, komt er alweer een nieuw probleem in beeld. Positieve en negatieve emoties volgen elkaar in razendsnel tempo op, waardoor er geen ruimte is om spanning op te bouwen of om na te denken over wat er gebeurt. De kijkers worden overspoeld met onrust en losse eindjes. De thema's zijn zwaar: bulldozers die arriveren, de afwezigheid van Sinterklaas, en luid gejammer.

Kinderen houden van spanning en een beetje griezelen. Paul van Loon verwoordde het treffend: ‘Er is een groot verschil tussen griezelig en gruwelijk. Zelfs griezelboeken moeten een zekere lichtheid hebben.’ Dit geldt ook voor het Sinterklaasverhaal. Het verhaal kan spannend zijn door het onbekende en door wat tussen de regels door wordt verteld. Vragen zoals wat er kan gebeuren tijdens de lange zeevaart, wat Sinterklaas' favoriete eten is, of hoe de Pieten zich voorbereiden, zijn voorbeelden van zaken waar kinderen zelf over kunnen nadenken en fantaseren. Dit nodigt uit tot gesprekken met ouders en leraren, en stimuleert creativiteit.

Ik verlang niet naar de jaren vijftig, maar ik vind de dagelijkse uitzending van het Sinterklaasjournaal een prettige aanvulling, vooral voor kinderen die de traditie niet van huis uit meekrijgen en zo betrokken worden. Mijn bezwaar is dat het Sinterklaasjournaal weinig ruimte laat voor de verbeelding: alles wordt expliciet in beeld gebracht. Voor veel kinderen kan dit overweldigend zijn, zeker voor prikkelgevoelige kinderen. Alle kinderen hebben baat bij een meer geleidelijke spanningsopbouw.

Wat betreft de humor in het programma, deze lijkt vaak weinig subtiel. Grappen over een kort verlanglijstje of de eindeloos terugkerende opmerkingen over het volle land zijn vaak niet meer dan oppervlakkige grappen. Voor volwassenen zijn deze grappen soms infantiel, terwijl kinderen ze vaak niet begrijpen. Dit roept de vraag op wie het beoogde publiek is.

Daarnaast zijn er karikaturale clichés en normbevestigende grappen die niet geschikt zijn voor jonge kijkers. Bijvoorbeeld, de voorstelling van een mannelijke kunstenaar die zijn spullen in de armen van een vrouw gooit, terwijl andere vrouwen hem bewonderend omringen, kan voor kinderen verwarrend zijn. Ook de opmerkingen over ‘nieuwe kinderen’ die anders eten dan vroeger, zoals het niet kunnen verdragen van gluten, worden vaak als een flauwe grap gepresenteerd. Dit kan schadelijk zijn, vooral voor kinderen die echt ziek worden van gluten of lactose en die tijdens de feestdagen extra op hun voeding moeten letten.

De Nederlandse Coeliakie Vereniging heeft geprobeerd om een glutenvrije Piet in het journaal te introduceren, maar de makers hebben gekozen voor een luchtige benadering. Een serieuzere opmerking zou een welkome aanvulling zijn geweest. De inclusiviteit van het Sinterklaasjournaal wordt ondermijnd door clichématige grappen en achterhaalde stereotyperingen.

Het Sinterklaasjournaal heeft verschillende prijzen gewonnen en krijgt veel lof in de media. In de straat verderop zag ik zelfs waarschuwingsborden die op de website van het Sinterklaasjournaal te downloaden zijn, bedoeld om pakketbezorgers te vragen niet te aanbellen tijdens de uitzending. Dit soort kant-en-klare oplossingen laat weinig ruimte voor kinderen om zelf iets te creëren of te verzinnen.