Daily Wire
Tuesday, 17 November 2026
World

Rivaliteit China-VS rond Asean-top werpt schaduw vooruit op andere top

Vandaag is in de Filipijnen de Asean-top van start gegaan. De Associatie van Zuidoost-Aziatische Staten (Asean) probeert zich te handhaven te midden van de toenemende rivaliteit tussen de Verenigde Staten en China. De Chinese premier Li Qiang benadrukte tijdens de opening de goede samenwerking tussen China en Asean, terwijl de VS tegelijkertijd een nieuwe overeenkomst sloot met een aantal Aziatische landen.

De strijd om de loyaliteit van Aziatische landen heeft weinig goeds in petto voor de APEC-top die later deze week in China plaatsvindt. Tijdens deze bijeenkomst zullen de Chinese president Xi Jinping en zijn Amerikaanse collega Donald Trump elkaar ontmoeten om te praten over economische samenwerking in de bredere Aziatische regio. China en Asean zijn elkaars belangrijkste handelspartners, met een recordhandel van meer dan 950 miljard euro vorig jaar. China is voornemens deze samenwerking verder uit te breiden, wat tijdens deze top gedeeltelijk lijkt te lukken.

Er wordt verwacht dat de Asean-leiders deze week de allereerste bindende overeenkomst op het gebied van digitale economie wereldwijd zullen ondertekenen. Hoewel China geen ondertekenaar van dit akkoord is, speelt het via andere verdragen met Asean een belangrijke rol in de ontwikkeling ervan.

Op het eerste gezicht zou men denken dat China een sterke positie heeft in Zuidoost-Azië, maar de realiteit is anders. Dit werd ook duidelijk uit de toespraak van premier Li in de Filipijnse hoofdstad. Hij prees de "buitengewone prestaties" van China en Zuidoost-Azië in een tijd van "toenemend unilateralisme en protectionisme", verwijzend naar de Verenigde Staten. Hij benadrukte het belang van eenheid tussen China en Asean in de "turbulente wereld van vandaag" om zich te beschermen tegen externe inmenging.

Deze uitspraken komen op een moment dat steeds meer grote Asean-economieën, zoals Indonesië, Vietnam en Thailand, openlijk twijfelen aan de voordelen van een nauwe economische band met China. Ze lijken de voorkeur te geven aan een grotere handelsrelatie met de VS, om zo minder afhankelijk te zijn van één dominante speler.

Morgen zal de Amerikaanse president Trump ook in de Filipijnen zijn voor een ontmoeting met QUAD, een veiligheidsdialoog tussen Australië, Japan, India en de VS. Hoewel deze dialoog zich richt op het bevorderen van een vrij en open Indo-Pacifische regio, wordt deze door velen gezien als een poging om de groeiende invloed van China in de regio tegen te gaan. Na deze bijeenkomst zal Trump, net als Li, de Asean-leiders toespreken.

Daarnaast heeft het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken vandaag aangekondigd dat de VS samen met verschillende Aziatische landen de San Francisco-verklaring heeft ondertekend. In deze verklaring hebben de landen zich verbonden tot meer samenwerking op het gebied van kunstmatige intelligentie. Deze aankondiging viel samen met het moment waarop China en Asean2027 uitriepen tot het jaar van AI-samenwerking.

Het is duidelijk dat zowel China als de VS, ondanks dat ze geen lid zijn van Asean, een aanzienlijke invloed uitoefenen op de agenda van de organisatie. Dit maakt de ontmoeting tussen Xi en Trump tijdens de APEC-top, die aanstaande donderdag plaatsvindt, extra geladen. Terwijl beide leiders het hebben over economische samenwerking in de Aziatisch-Pacifische regio, lijkt hun gedrag meer te wijzen op een strijd om steun van de landen in de regio.

De samenwerkingsverbanden als Asean en APEC, die oorspronkelijk bedoeld zijn om de regionale samenwerking tussen vooral kleinere economieën te versterken, worden steeds meer verscheurd door de belangen van supermachten zoals de Verenigde Staten en China.