Goedkoper en meer controle: bedrijven kijken met interesse naar Chinese AI

Wat als je kunstmatige intelligentie (AI) kunt inzetten tegen lagere kosten en tegelijkertijd de controle behoudt over de informatie die je deelt? Bedrijven en organisaties die gebruikmaken van AI-technologie richten hun aandacht momenteel op open AI-modellen, die voornamelijk door Chinese ondernemingen worden ontwikkeld.

In tegenstelling tot de grote Amerikaanse AI-bedrijven zoals Anthropic, OpenAI en Google, die abonnementskosten vragen en kosten rekenen voor hun meest geavanceerde gesloten AI-modellen, zijn de open AI-modellen gratis te downloaden. Dit stelt gebruikers in staat om zelf te bepalen op welke servers een open AI-model draait, terwijl bij gesloten modellen de ontwikkelaar deze beslissing maakt. Dit kan riskant zijn voor bedrijven die persoonlijke of gevoelige informatie willen verwerken, omdat deze gegevens worden verwerkt op servers die ze zelf niet beheren.

De meest populaire open AI-modellen zijn afkomstig van Chinese bedrijven zoals Alibaba, DeepSeek, Moonshot en Z.ai. Daarnaast hebben ook enkele Amerikaanse bedrijven open AI-modellen uitgebracht, waaronder Meta, het moederbedrijf van Facebook en Instagram.

Het advocatenkantoor Driven Lawyers in Amsterdam maakt dankbaar gebruik van deze open modellen. Oprichter Arvid van Oorschot vertelt dat ze een kleinere versie van het AI-model Qwen draaien op servers in Duitsland. "Dit model is minder krachtig dan de grote Amerikaanse AI-modellen, maar voor bepaalde taken is het zeer geschikt. We gebruiken het bijvoorbeeld voor het maken van samenvattingen van juridische contracten," zegt hij. "Vroeger was dat handmatig werk, nu doen we dat met AI. We willen echt geen duur Amerikaans AI-model gebruiken, omdat de kosten snel oplopen. Het is belangrijk om daar als bedrijf op te letten."

Philip Gast, een van de oprichters van The Stack, een netwerk van bedrijven en professionals die zich bezighouden met AI-technologie, bevestigt de groeiende interesse in open AI-modellen. "Voor sommige taken heb je echt geen duur AI-model nodig," zegt hij. "De open modellen zijn gratis te downloaden. De grootste en meest krachtige AI-modellen zijn niet eenvoudig op een laptop te draaien; daarvoor heb je dure hardware nodig met veel rekenkracht. Daarom zijn er bedrijven die verschillende open AI-modellen op hun servers aanbieden. Dat kost ook geld, maar het kan nog steeds voordeliger zijn."

Een van deze aanbieders is OpenRouter, een van de grootste spelers wereldwijd die diverse AI-modellen aanbiedt. Uit gegevens van het Amerikaanse bedrijf blijkt dat het gebruik van AI wereldwijd toeneemt en dat open modellen steeds meer in populariteit winnen. Eind vorig jaar kwam ongeveer 30 procent van het AI-gebruik uit open modellen en 70 procent uit gesloten modellen, zoals Claude (van Anthropic), GPT (OpenAI) en Gemini (Google). In recente tijden is deze verhouding omgekeerd: nu komt 70 procent van het AI-gebruik van open modellen, voornamelijk van Chinese bedrijven.

Naast de kosten speelt ook de controle over gevoelige gegevens een belangrijke rol. "Als advocatenkantoor werken we met veel gevoelige dossiers en informatie," legt Van Oorschot uit. "We willen deze gegevens niet naar servers in de Verenigde Staten of China sturen." Doordat bedrijven het model kunnen downloaden, kunnen ze zelf bepalen op welke servers het draait. Voor veel organisaties, zoals in de gezondheidszorg of defensie, is het cruciaal dat informatie binnen Europa blijft.

De open AI-modellen vormen dus een serieuze bedreiging voor Amerikaanse AI-bedrijven, volgens Gast. Het behoud van controle over informatie is belangrijk, maar voor veel bedrijven draait het vooral om kostenbesparing. "Als je jouw werk kunt doen met veel goedkopere AI-modellen uit China, waarom zou je dan nog kiezen voor een duur Amerikaans model?" vraagt hij zich af.

Tot nu toe hebben Chinese AI-bedrijven hun open modellen vrij toegankelijk kunnen stellen, maar het is de vraag hoe lang dit nog mogelijk zal zijn. De Chinese overheid is van plan om beperkingen op te leggen aan AI-technologie. Als deze maatregelen worden doorgevoerd, kan dit betekenen dat open AI-modellen in de toekomst alleen onder een vergunning openbaar gemaakt mogen worden, of zelfs verboden worden buiten China. Volgens het huidige plan geldt de vergunningsplicht niet voor AI-modellen die al openbaar zijn gemaakt, zoals de populaire modellen van DeepSeek en Z.ai, die nu ook veel gebruikt worden in Europa en de Verenigde Staten.