Na Trumps deal met Poetin nog geen druppel Russische diesel aangekomen in de VS

Na de aangekondigde overeenkomst tussen Donald Trump en Vladimir Poetin over de levering van Russische diesel aan de Verenigde Staten, blijkt dat er tot nu toe geen enkele druppel is aangekomen. Trump maakte vorige maand bekend dat Rusland tankers met diesel zou sturen naar de VS in ruil voor een versoepeling van sancties. Echter, uit openbare gegevens blijkt dat de schepen nooit zijn aangekomen.

De tanker Agioi Fanendes was sinds 22 oktober onderweg vanuit de haven van Primorsk met ongeveer 300.000 vaten diesel en zou vorige week in New York aankomen. Momenteel vaart het schip echter heen en weer op enkele honderden kilometers voor de Amerikaanse kust, zoals te zien is op de website Marine Traffic, waar de bewegingen van vrachtschepen en tankers gevolgd kunnen worden. Het lijkt erop dat de Agioi Fanendes wacht op een koper.

In de Verenigde Staten is er weinig belangstelling voor Russische diesel. Potentiële kopers zijn bezorgd over de juridische en politieke consequenties, aldus verschillende internationale media. Hoewel de lading voorlopig vrijgesteld is van Amerikaanse sancties, kunnen er nog steeds internationale strafmaatregelen gelden tegen de tankers of de havens van waaruit ze vertrekken.

De Democratische voorzitter van de Senaatscommissie voor Buitenlandse Relaties waarschuwde dat "het Congres meekijkt". De Democraten, die recentelijk een overwinning behaalden op de Republikeinen tijdens de tussentijdse verkiezingen, voelen zich gesterkt in hun standpunt.

Daarnaast waren er nog zeker drie andere tankers met Russische diesel op weg naar de VS, maar zij hebben recent hun koers gewijzigd. De Talisman ligt nu voor de kust van de Egyptische haven Alexandria, de Beast bevindt zich nabij Mauritanië en de Leruo is afgebogen richting Brazilië.

Het is onduidelijk of Rusland via andere schepen diesel aan Amerikaanse bedrijven heeft geleverd. Na de overeenkomst tussen Trump en Poetin heeft Rusland de export van diesel in ieder geval verhoogd. Volgens de Britse krant Financial Times is deze zelfs verdubbeld. In oktober verscheepte Rusland dagelijks 271.000 vaten diesel, vergeleken met 135.000 vaten in de maand ervoor, gebaseerd op online handelsdata. Deze toename was vooral zichtbaar in leveringen aan Brazilië en Turkije.

De opschorting van Amerikaanse sancties tegen de Russische oliesector leidde tot verontwaardiging in Oekraïne. De situatie werd nog kritischer toen Trump de Oekraïense president Zelensky onder druk zette om tijdelijk te stoppen met aanvallen op de Russische energiesector, wat Poetin de kans gaf om beschadigde olieraffinaderijen te herstellen en de export te vergroten. De verkoop van gas, diesel en olie is een belangrijke inkomstenbron voor Rusland, en de stijgende dieselexport suggereert dat het Kremlin heeft geprofiteerd van de afspraken met Trump.

Het is echter onduidelijk hoe lang Oekraïne zijn aanvallen op de Russische energiesector heeft opgeschort. Halverwege oktober was er al een aanvalspauze van drie dagen. Later in oktober meldde The Wall Street Journal dat er weer een pauze was ingesteld, opnieuw onder druk van de VS, wat vanuit Oekraïne werd tegengesproken.

Het is duidelijk dat de luchtaanvallen eind oktober weer zijn hervat. Het Oekraïense leger meldde dat minstens vijf grote olieraffinaderijen in Rusland zijn gebombardeerd, en recentelijk werd nog een andere aangevallen. Het lijkt onwaarschijnlijk dat Rusland de verhoogde dieselexport kan volhouden, vooral gezien de schade aan de oliesector. Volgens Reuters is de capaciteit in Rusland sinds eind oktober met dertig procent verminderd door de Oekraïense aanvallen, gebaseerd op informatie van anonieme bronnen binnen de industrie.

De kans lijkt klein dat Russische diesel binnenkort alsnog de Verenigde Staten bereikt. Desondanks ontkent het Witte Huis dat de overeenkomst met Poetin een mislukking is. Een woordvoerder verklaarde aan de Financial Times: "Deze afspraak is gemaakt om diesel beschikbaar te maken voor de wereldeconomie en om de prijzen voor Amerikanen en de wereld te verlagen, en dat is precies wat er is gebeurd."

Hoewel de dieselprijzen in zowel de VS als Europa zijn gedaald, benadrukken economen dat de invloed van Trumps dieseldeal daarop minimaal is geweest. De extra diesel op de wereldmarkt is slechts een druppel in de oceaan, terwijl de Amerikaanse transportssector dagelijks bijna 3 miljoen vaten diesel verbruikt. De Europese dieselprijs is weliswaar met 11 procent gedaald, maar staat nog steeds 77 procent hoger dan vóór de oorlog tussen de VS en Israël tegen Iran, volgens gegevens van het Internationaal Energieagentschap die vandaag zijn gepubliceerd.