Onderhoud stormvloedkeringen loopt achter en dat leidt tot zorgen: dit is waarom

Een recent rapport van de Staat van de Infrastructuur toont aan dat de veiligheid van de stormvloedkeringen in Nederland de afgelopen twee jaar is afgenomen. Voor het eerst heeft Rijkswaterstaat de toestand van deze keringen als 'matig' beoordeeld, wat zorgwekkend is gezien hun cruciale rol in de bescherming van ons land tegen overstromingen.

Harold van Waveren, topadviseur waterveiligheid, legt uit: "In 2025 blijkt dat twee van onze zes stormvloedkeringen niet voldoen aan de wettelijke eisen." Tijdens een bijeenkomst in de Waterkamer in Lelystad, waar experts de waterstanden en het risico op stormvloed monitoren, benadrukt hij dat de conditie van de stormvloedkeringen onder druk staat. "We hebben een achterstand in het beheer en onderhoud," voegt hij eraan toe.

In Nederland moeten alle waterkeringen voldoen aan specifieke veiligheidsnormen, die regelmatig worden gecontroleerd. Rijkswaterstaat verifieert of de keringen op het juiste moment sluiten. Voor de Maeslantkering bij Rotterdam geldt bijvoorbeeld een norm van één keer in de honderd sluitingen mag falen.

De oorzaken van het achterstallige onderhoud zijn divers. Van Waveren wijst op verouderde software als een belangrijke factor. "Een grote robot zorgt ervoor dat de kering automatisch open en dicht gaat zonder menselijke tussenkomst. Deze software moet worden vernieuwd, vooral voor de Maeslantkering." De benodigde werkzaamheden verschillen per locatie en kunnen variëren van energievoorziening tot werktuigbouw en elektrotechniek. "Elk onderdeel dat bijdraagt aan de sluiting van een stormvloedkering kan op een bepaald moment aan vervanging toe zijn," legt hij uit.

Daarnaast zijn de onderhoudskosten aanzienlijk. Van Waveren merkt op dat het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat recentelijk heeft aangegeven dat er veel geld nodig is om het beheer en onderhoud op orde te krijgen. Om budget vrij te maken voor onderhoud, zijn verschillende nieuwe aanlegprojecten geschrapt. Vorige week vrijdag gaf minister Karremans aan dat er 18 miljard euro wordt gereserveerd voor het beheer en onderhoud van infrastructuur. Dit bedrag is niet alleen bedoeld voor waterveiligheid, maar ook voor andere infrastructuur zoals bruggen, wegen en tunnels.

Volgens Van Waveren zijn er na het rapport al technische verbeteringen doorgevoerd. "We hebben ook extra maatregelen genomen op het gebied van organisatie en bemensing. Keringen worden nu beter in de gaten gehouden," zegt hij. "Als er iets misgaat, kunnen we dat snel opmerken en indien nodig ingrijpen." Met het oog op de toekomst is het echter belangrijk om rekening te houden met een stijgende zeespiegel, wat zou betekenen dat stormvloedkeringen vaker moeten sluiten. Dit kan leiden tot verschillende nadelen, vooral voor de haven van Rotterdam, waar schepen dan mogelijk niet meer in en uit kunnen varen.

In de omgeving van Hellevloetsluis, waar de Haringvlietsluizen zich bevinden, maken omwonenden zich zorgen. Deze sluizen, ook wel bekend als de 'Kraan van Europa', beschermen het achterliggende gebied tegen hoog zeewater tijdens stormen. Een lokale inwoner die vaak in de buurt zwemt, zegt: "Wij maken ons wel zorgen over de veiligheid voor de natuur en voor mensen die willen wandelen." Een andere inwoner voegt toe: "Het is zorgwekkend dat Nederland achterloopt met onderhoud. De regering moet hier echt geld voor vrijmaken. Het gaat tenslotte om onze veiligheid." Hoewel hij zich nu nog geen grote zorgen maakt, erkent hij dat gebrek aan onderhoud risico's met zich mee kan brengen.

Van Waveren probeert de bezorgdheid van de inwoners weg te nemen. "We kunnen voldoende beheersmaatregelen nemen om ervoor te zorgen dat Nederland veilig blijft. Sterker nog, Nederland is nog steeds de best beveiligde delta ter wereld." Mocht er zich een situatie voordoen waarin een stormvloedkering niet op tijd sluit, kunnen er extra maatregelen worden genomen. "Het grootste risico ligt in de software, maar we kunnen die ook negeren – door bijvoorbeeld de stekker eruit te trekken en handmatig de kering te sluiten," concludeert hij.