'Vrije pers kun je niet censureren': duizenden Turken de straat op voor persvrijheid

Duizenden Turken, waaronder veel journalisten, hebben vandaag in verschillende steden in Turkije gedemonstreerd voor persvrijheid. De protesten, georganiseerd door journalistenverenigingen en de Nieuwe Partij, een oppositiepartij, vonden plaats in tien steden. De slogan "Vrije pers kun je niet censureren" weerklonk door de straten.

De demonstraties zijn een reactie op de toenemende censuur, druk op journalisten en de overname van verschillende mediakanalen door de overheid. In de afgelopen twintig maanden zijn er minstens vijf zenders overgenomen, hoewel niet alle zenders tot de oppositie behoren. De redenen voor deze overnames verschillen, maar er bestaat bezorgdheid dat de onafhankelijkheid van de journalistiek verder in gevaar komt.

Vorige week vond er een politie-inval plaats bij de populaire oppositiezender Halk TV, die sindsdien onder toezicht van een bewindvoerder is geplaatst. De zender is overgestapt op herhalingen van oude uitzendingen. Hoewel de zender tijdelijk online verderging, is het X-account met 3 miljoen volgers geblokkeerd en zijn er op YouTube al drie dagen geen nieuwe video's meer geplaatst.

Het Turkse Openbaar Ministerie heeft de voorzitter van de zender aangeklaagd voor omkoping, witwassen en fraude. De oppositie beweert echter dat de inval politieke motieven heeft en bedoeld is om kritische stemmen het zwijgen op te leggen.

Een vrouwelijke demonstrant, lid van de Nieuwe Partij, die anoniem wil blijven uit angst voor repercussies, vertelt: "In Turkije heerst een angstcultuur. Kritiek hebben kan ernstige gevolgen hebben. Kijk om je heen, er staan meer agenten dan demonstranten." Ondanks haar zorgen is ze vastberaden om te protesteren. In haar handen houdt ze een krant vast en zegt: "Een journalist van de Turkse krant Birgun zit gevangen vanwege zijn artikel. Met deze krant vraag ik aandacht voor de persvrijheid in Turkije." Ze benadrukt dat solidariteit met de pers essentieel is in deze tijden.

Volgens Reporters Without Borders staat Turkije bekend om zijn slechte persvrijheid. Veel journalisten zijn momenteel gevangen. Het Comité ter Bescherming van Journalisten (CPJ) meldt dat de Turkse overheid de desinformatiewet gebruikt om journalisten te intimideren. Deze wet straft het verspreiden van valse informatie met betrekking tot binnenlandse en buitenlandse veiligheid. Dit jaar zijn er al zestien mensen gearresteerd op beschuldiging van het verspreiden van desinformatie.

Een andere demonstrant, die ook journalist is, merkt op dat de druk op journalisten toeneemt. Hij legt uit dat de overname van Halk TV verband houdt met hun berichtgeving over een groot beursschandaal. "Een collega zit vast omdat hij vroeg naar geld dat van het volk werd weggesluisd. Hij werd vervolgd voor het uitoefenen van zijn werk," vertelt hij.

Het beursschandaal dat vorige maand aan het licht kwam, heeft veel aandacht getrokken. 455.000 Turkse spaarders verloren hun geld, terwijl anderen miljoenen dollars winst maakten. De media vergeleken de situatie met een piramidespel, en ook leden van de regerende AK-partij, waaronder de vicevoorzitter, werden genoemd. Deze laatste is inmiddels afgetreden in afwachting van een strafrechtelijk onderzoek.

Ook gepensioneerde journalisten sloten zich vandaag aan bij de demonstraties. "Ik ben oud, maar ik sta hier voor de toekomst, voor mijn jonge collega's," zegt een 70-jarige vrouw in Istanbul. Ze is somber over de toekomst en vindt dat er meer mensen hadden moeten komen. "Iedereen had de straat op moeten gaan om de journalisten te steunen," voegt ze toe, terwijl ze de drukte in de stad observeert, waar meer dan 15 miljoen mensen wonen.