Wereldleiders eenstemmig bezorgd, maar conflicten drukken stempel op klimaattop
Op de klimaattop in Turkije kwamen wereldleiders samen om hun zorgen over klimaatverandering te uiten, maar geopolitieke spanningen en conflicten maakten het moeilijk om de focus op milieu-issues te houden. Premier Jetten van Nederland was afwezig vanwege binnenlandse problemen met het belastingplan, wat zijn deelname aan de conferentie verhinderde. Ook belangrijke leiders zoals de Amerikaanse president Trump, de Indiase premier Modi en de Chinese president Xi waren niet aanwezig; Xi stuurde echter wel een vertegenwoordiger.
Een van de meest opvallende aanwezigen was de Braziliaanse president Lula, die recentelijk de verkiezingen had gewonnen van zijn tegenstander, de radicaal-rechtse Flavio Bolsonaro, die zich niet inzet voor klimaatbeleid. Lula sprak zijn frustratie uit over de afwezigheid van enkele van de grootste uitstoters van broeikasgassen. "Klimaatverandering is verdwenen uit de toespraken en beleidsdocumenten van wereldleiders," zei hij. "We hebben het meer over wapens en handelstarieven dan over de overlevingskansen van toekomstige generaties." Hij benadrukte dat oorlog en inflatie het moeilijk maken om aandacht te besteden aan de klimaatcrisis, en dat de aarde niet kan worden overgelaten aan geopolitieke strijd.
De Turkse president Erdogan besteedde een deel van zijn toespraak aan de oorlog in Gaza, die volgens hem zowel een genocide als een ecocide is. "Eeuwenoude olijfbomen zijn vernietigd, bodem en water zijn verontreinigd en steden zijn met de grond gelijkgemaakt," aldus Erdogan. Dit deel van zijn toespraak werd met applaus ontvangen door sommige aanwezige leiders, terwijl anderen, zoals Ursula Von der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie, niet applaudisseerden.
Von der Leyen bracht ook geopolitieke kwesties ter sprake en verwees naar de "zomer van de waarheid" met betrekking tot de hittegolven en droogte die Europa heeft ervaren. Ze herinnerde de aanwezigen aan de gevolgen van de sluiting van de Straat van Hormuz, die de energieprijzen had doen stijgen. De Iraanse president Pezeshkian focuste volledig op het conflict in zijn land en bekritiseerde Israël en de Verenigde Staten. "Het milieu is het stille slachtoffer van oorlogen. De verwoestende impact zal blijven, lang nadat het conflict ten einde is gekomen," zei hij. Hij stelde dat vrede noodzakelijk is voor milieubescherming.
President Stubb van Finland waarschuwde dat het 1,5-graaddoel onder druk staat en dat klimaatverandering dreigt te verdwijnen van de internationale agenda. "We kunnen de klimaatcrisis niet oplossen zonder multilateralisme," benadrukte hij, waarmee hij de noodzaak onderstreepte om gezamenlijk op te trekken tegen klimaatverandering.
De zorgen van de armste landen over droogte en overstromingen door klimaatverandering en het fenomeen El Niño werden ook geuit. Deze landen leken zich minder bezig te houden met geopolitiek en eisten een eerlijk klimaatbeleid en naleving van bestaande afspraken. Premier Mottley van Barbados vatte hun standpunt samen: "Voor het geval je het nog niet doorhad, het klimaat onderhandelt niet met de geopolitiek."