Wetterskip zet extra materiaal in voor vangen rivierkreeften: "Gaat anders helemaal fout"

Wetterskip Fryslân heeft besloten extra middelen en vissers in te zetten om de groei van de Amerikaanse rivierkreeft tegen te gaan. Professionele vissers worden gevraagd om meer fuiken te gebruiken en vangacties uit te voeren. Echter, er is nog geen langetermijnstrategie ontwikkeld om de invasieve soort effectief te bestrijden.

“Kijk, hier zitten de eitjes nog aan,” zegt beroepsvisser Ale de Jager terwijl hij een rode rivierkreeft omhoog houdt. Naast hem op een steiger bij de Grote Wielen staat een grote ton waarin een deel van de vangst van de afgelopen week is opgeslagen. De gevangen kreeften worden ingevroren en vervolgens vernietigd. “Als vissers vonden we dat in het begin wel jammer. We dachten dat we misschien kattenvoer konden maken, maar dat blijkt niet zo eenvoudig. Vooral de koppen van de kreeften bevatten pfas, dus dat is waarschijnlijk geen optie,” voegt hij toe.

Wetterskip Fryslân heeft eerder een proef uitgevoerd met twee beroepsvissers en 750 fuiken. Dit aantal zal de komende weken aanzienlijk toenemen, waarbij zes beroepsvissers aan de slag gaan met het dubbele aantal fuiken. “Met palingfuiken vissen we op de plekken waar ze voornamelijk aanwezig zijn. Dat levert goede resultaten op,” zegt De Jager. Het is cruciaal om de kreeften nu te vangen, aangezien ze in deze periode veel nakomelingen produceren.

Waarom is de Amerikaanse rivierkreeft ongewenst in Nederland? De kreeften graven zich in de oevers van sloten, waardoor deze verzwakken en het water troebeler wordt. Hierdoor kunnen waterplanten niet meer goed groeien, omdat het zonlicht de bodem niet meer bereikt. De kreeften consumeren ook zelf deze planten en hebben bovendien een negatieve impact op de inheemse Europese rivierkreeften.

De komende periode zal er ook rondom Surhuisterveen, en tussen Sneek, Harlingen en Bolsward, gevist worden naar de Amerikaanse rivierkreeft. Hoewel het Rijk zou moeten bijdragen aan de bestrijding van de kreeft, blijft het nog onduidelijk wie verantwoordelijk zal zijn voor de organisatie en financiering van een structurele aanpak, die in 2027 moet zijn ontwikkeld. “De samenwerking met het Rijk over de kreeft verloopt zeer moeizaam. Dit onderwerp is al jarenlang een discussiepunt tussen de waterschappen en het Rijk,” aldus Monique Plantinga, bestuurder van Wetterskip Fryslân. “Wettelijk gezien zijn wij als waterschappen van mening dat het Rijk verantwoordelijk is voor de bestrijding van de kreeft. Echter, het Rijk neemt geen regie en komt ook niet met de benodigde financiële middelen.”

In sommige delen van Nederland is de situatie al ernstig, met water dat letterlijk ‘rood staat’ van de kreeften. Wetterskip Fryslân wil niet langer wachten op het Rijk. “Gelukkig is het in Friesland nog niet zo ver, en dat willen we zo houden. We willen niet dat dit probleem escaleert,” zegt Plantinga. Ondertussen merkt De Jager dat de schade door de kreeften toeneemt. “De oevers worden aangetast. We zien grote gaten ontstaan. Als je op de wal staat, lijkt het alsof je in een moeras staat. Het gaat helemaal fout als er niets aan gedaan wordt.”

Bovendien werkt Wetterskip Fryslân naast het vangen van rivierkreeften ook aan het creëren van natuurlijke oevers, die schuin aflopen. “Daar graven kreeften niet gemakkelijk in, dus dat is een effectieve aanpak tegen de rivierkreeft,” legt Plantinga uit. Met een goed watersysteem kunnen ook natuurlijke vijanden zoals snoeken, palingen, reigers en futen helpen in de bestrijding van de kreeften door ze te eten. “Als we dit goed inrichten, kunnen we de natuur laten helpen,” voegt ze toe.