Hongaarse predikanten in Nederland: „We kunnen veel van elkaar leren”
Op zondagavond stond ds. J.C. Breugem niet alleen op de kansel van de Oude Kerk in Ede. Deze keer stond hij naast ds. Gergely Ferenc Barnabás, een Hongaarse predikant, die in het Engels preekte. Ds. Breugem vertaalde zijn woorden voor de aanwezigen. Barnabás sprak over 2 Petrus 3:17,18. Zeven andere Hongaarse predikanten die ook in Nederland aanwezig waren, preekten over dezelfde bijbeltekst.
Een van deze predikanten was ds. Ferenc Csaba Harkai, die in het Nederlands voorging in de hervormde wijkgemeente Maranatha in Delft. In een gesprek op maandagochtend in de Theologische Universiteit Apeldoorn (TUA) vertelde hij dat hij al jarenlang naar Nederland komt. Zijn zoon Korneel, die theologie studeert, was bij hem aanwezig.
Ds. Harkai deelde zijn ervaringen uit zijn jeugd en vertelde dat hij in 1983, op negenjarige leeftijd, voor het eerst in Delft kwam. “We hadden contact gekregen met Cor van Groningen van de stichting Hulp Oost-Europa (HOE). We zijn hem veel dank verschuldigd, zelfs zo veel dat we onze zoon naar hem hebben vernoemd. Na de Wende in 1989 kwam ik regelmatig met een jeugdgroep naar Delft. Toen ik predikant werd, bleef ik terugkomen. Eerst logeerde ik bij Cor van Groningen, en dit jaar bij ds. Olie.”
Harkai is momenteel predikant van de Hongaarse hervormde kerk in Boedapest, waar hij een gemeente leidt met 800 volwassen leden en ongeveer 150 kerkgangers op zondag. “Er worden op zondag twee diensten gehouden. De tweede dienst is een leerdienst, waarin we uit de Heidelbergse Catechismus preken. Afgelopen zondag was het thema van de preek: ‘Leeft u gevaarlijk of grijpt u de kans?’. Ik sprak over de vastheid die we in God hebben. Als je je aan Gods Woord houdt, wordt het leven goed. Het viel me op dat de mensen aandachtig luisterden.”
De Hongaarse predikant waardeert de contacten met zijn Nederlandse collega’s. “We hebben een andere geschiedenis, maar we delen veel. Ik wil de vruchten plukken van onze gezamenlijke geschiedenis tijdens de Reformatie in de zestiende en zeventiende eeuw. We kunnen veel van elkaar leren.”
Het preken was niet het enige dat de Hongaarse predikanten deden tijdens hun vijfdaagse bezoek aan Nederland. Op zaterdag vond er een bijeenkomst plaats in Huizen over pioniersplek De Brug. Tijdens een eerdere conferentie hadden de Hongaren aangegeven meer te willen leren over Nederlandse kerkelijke pioniersplekken in reactie op de toenemende secularisatie. In de middag bezochten ze, samen met de Nederlandse predikanten, een orgelconcert in de Domkerk van Utrecht.
Op maandag volgden de predikanten een gevarieerd programma aan de TUA, met vijf colleges van hoogleraren uit Apeldoorn. Onderwerpen zoals preekkunde, de Vroege Kerk en publieke theologie kwamen aan bod.
Een van de organisatoren van deze bijeenkomsten, ds. Breugem, vertelde dat het voorbereidende werk wordt gedaan door een team van vier personen, waarin de stichting HOE participeert. Breugem is sinds 2012 betrokken bij de commissie Mátraháza. Zijn contact met ds. Barnabás dateert ook van dat jaar. “Deze keer was er in mijn huis geen ruimte voor hem om te overnachten. Daarom verbleef hij, samen met een andere Hongaarse predikant, bij een ouderling van onze gemeente. We hebben een sterke band. Toen ik in 2023 afscheid nam als predikant van de gemeente Boven-Hardinxveld, kwam hij helemaal uit Hongarije, meer dan 1000 kilometer rijden. Hij was er ook na de geboorte van een baby. Het werkt ook andersom; tijdens een conferentie in Hongarije logeerden mijn vrouw en een paar kinderen bij mevrouw Barnabás.”
Ds. Breugem vindt deze contacten van groot belang. “Je leert van elkaar. We hebben de wereldkerk nodig om het brede licht op het Woord van God te zien. De preek van ds. Barnabás afgelopen zondag ging over zonde, genade en Christus. Dat is wat ons verbindt.”