Opnieuw duizenden Tsjechen de straat op tegen hervorming publieke omroep

In Tsjechië zijn vandaag opnieuw duizenden mensen de straat op gegaan om hun steun voor de publieke omroep te betuigen. Radio- en televisiepersoneel heeft gestaakt uit protest tegen de hervormingsplannen van de regering, die onder leiding staat van de populistische premier Andrej Babiš. De demonstranten, gekleed in het zwart, marcheerden door het centrum van Praag en uitten hun bezorgdheid over de mogelijke ondermijning van de onafhankelijkheid van de omroep.

De regering van Babiš, die steun krijgt van twee rechtse partijen, beschuldigt zowel publieke als private media van partijdigheid en heeft plannen om de omroepbijdrage te schrappen. In plaats daarvan zou de financiering uit de algemene begroting moeten komen, wat de regering meer controle zou geven over de publieke omroep. Bovendien is de voorgestelde begroting voor de omroep 15 procent lager dan het huidige budget. Babiš beweert echter dat het publiek minder zal hoeven te betalen.

Vorige maand werd het wetsvoorstel in een eerste stemming goedgekeurd, nadat de debattijd drastisch was ingekort. Nu de verdere behandeling in het parlement op komst is, hebben tegenstanders hun protesten opgevoerd. Vorige week vond er al een demonstratie plaats, en vandaag werd de staking aan het protest toegevoegd. Volgende week zondag staat er opnieuw een betoging op de agenda.

Oppositiegroepen trekken parallellen tussen deze hervormingen en die van de in het voorjaar weggestemde Hongaarse premier Viktor Orbán, evenals zijn voormalige collega Aleksandar Vučić in Servië, die ook zijn meerderheid heeft verloren. Beide leiders hebben een netwerk van regeringsgezinde media opgebouwd, waardoor tegengeluiden steeds meer naar de achtergrond zijn verdwenen.

"Als dit voorstel wordt aangenomen, krijgt de regeringscoalitie de middelen in handen om de inhoud van de publieke media politiek te beïnvloeden," aldus Jan Moláček, verslaggever bij de Tsjechische televisie en lid van het stakingscomité, in een reactie aan persbureau Reuters. Onderzoeken tonen aan dat de publieke omroep tot de meest gevolgde en meest vertrouwde nieuwsbronnen in het land behoort.

De beknotting van de vrije pers roept in Tsjechië herinneringen op aan het communistische verleden en de gewelddadige onderdrukking van de Praagse Lente in 1968, waarbij Radio Praag doelwit was van aanvallen door de Sovjet-Unie. Veel Tsjechen dachten dat deze hoofdstukken uit de geschiedenis definitief achter hen lagen, waardoor de huidige weerstand tegen antidemocratische ontwikkelingen verklaard kan worden. Dit heeft bijgedragen aan de hoge opkomst bij de vele demonstraties die recentelijk hebben plaatsgevonden.

Sinds de terugkeer van Babiš als premier, nu bijna een jaar geleden, zijn pleinen en parken in Tsjechië regelmatig gevuld met bezorgde burgers die zich uitspreken tegen wat zij beschouwen als een antidemocratische koers van de regering. De grootste demonstratie vond in maart plaats, met naar schatting 200.000 deelnemers. Andere acties van de actiegroep 'Eén miljoen stemmen voor democratie' hebben in de afgelopen maanden ook duizenden tot tienduizenden mensen mobiliseerd.