Activist en vakbondsleider Dolores Huerta (96) overleden, vrouw achter slogan Obama

De invloedrijke Amerikaanse vakbondsleider en feministe Dolores Huerta is op woensdag overleden in haar woning in Bakersfield, Californië, op 96-jarige leeftijd, na een strijd tegen kanker.

Huerta was een van de meest prominente figuren binnen de vakbondsgeschiedenis, de burgerrechtenbeweging en het feminisme in de Verenigde Staten. Ze is vooral bekend om haar krachtige Spaanstalige slogan "Sí, se puede!", wat zich laat vertalen als "Ja, het kan!". Deze uitspraak symboliseerde haar diepgewortelde overtuiging dat mensen door actie te ondernemen, daadwerkelijk veranderingen kunnen teweegbrengen. De zin kreeg wereldwijde bekendheid toen Barack Obama in zijn campagne in 2008 de Engelse versie "Yes, we can" gebruikte.

Tijdens haar lange carrière ontving Huerta talloze onderscheidingen, waaronder de Presidential Medal of Freedom. Bij de uitreiking van deze hoogste Amerikaanse burgeronderscheiding in 2012 prees president Obama haar als een vastberaden leider. Hij sprak zijn waardering uit voor het feit dat hij haar slogan kon gebruiken in zijn campagne: "Ik ben blij dat ze me er zo makkelijk mee liet wegkomen, want met Dolores valt niet te spotten."

Huerta werd op 10 april 1930 geboren als Dolores Clara Fernandez in Dawson, New Mexico. Haar vader was mijnwerker en vakbondsactivist en wist een zetel te veroveren in het staatsparlement. Na de scheiding van haar ouders verhuisde haar moeder met Huerta en haar broers naar Californië, waar ze opgroeide.

Door haar vroege betrokkenheid bij burgerrechten kwam Huerta in contact met César Chávez. In 1962 richtten zij samen de National Farm Workers Association op, die later zou evolueren tot de United Farm Workers of America. Gedurende vele jaren was Huerta een van de belangrijkste leiders en onderhandelaars binnen deze organisatie.

De doorbraak voor Huerta en Chávez kwam met de mobilisatie van Filipijnse plukkers voor wat zou uitmonden in de vijf jaar durende 'Delano-druivenstaking'. Samen onderhandelden ze over collectieve arbeidsovereenkomsten en contracten met grote landbouwbedrijven, en behaalden ze belangrijke verbeteringen in zorgregelingen en secundaire arbeidsvoorwaarden voor landarbeiders.

Dit jaar onthulde Huerta dat ze in de jaren zestig seksueel was misbruikt door Chávez, wat resulteerde in twee kinderen die door anderen zijn opgevoed. Dit geheim hield ze zestig jaar lang voor zich, ook nadat Chávez in 1993 was overleden. Na haar onthulling leidde dit ertoe dat zijn naam werd verwijderd van een feestdag die eerder een bron van trots was voor de Spaanstalige gemeenschap in verschillende staten. Een bord bij het César Chávez Park in Denver werd bedekt met een zeildoek, en iemand plaatste daaroverheen een handgemaakt bord met de tekst "Dolores Huerta Park".

Ondanks haar hoge leeftijd bleef Huerta actief deelnemen aan protesten en stimuleerde ze activisten om zich in te zetten voor belangrijke thema's zoals racisme, armoede en de rechten van vrouwen en LGBTQ+-gemeenschappen. "We willen onze kinderen een erfenis van rechtvaardigheid meegeven. Geen juwelen, bezittingen of geld, want daar gaan ze alleen maar over ruziën," zei ze in een documentaire uit 2025. "Het belangrijkste is om hen de liefde voor rechtvaardigheid mee te geven; dat is volgens mij het mooiste geschenk dat we iemand kunnen nalaten."