Influencers, Strava en runclubs: we zijn massaal aan het hardlopen

Hardlopen is tegenwoordig enorm in opkomst. De inschrijvingen voor hardloopevenementen zijn sneller volgeboekt dan ooit tevoren. Wat is de reden achter deze massale deelname? De snelle groei van hardlopen kan worden verklaard aan de hand van zeven trends, waaronder de invloed van social media, loopgroepen en de behoefte aan samen sporten.

Een hardloper met een felgekleurde outfit en een sporthorloge rent voorbij winkelend publiek en volle terrassen. Het is een normaal gezicht geworden: mensen die rennen zonder enige haast. In het verleden werd je als je in de jaren '60 op straat rende, vaak vreemd aangekeken, aldus Maarten van Bottenburg, hoogleraar aan de Universiteit Utrecht. “Hardlopen was vooral voor atleten die dat deden op een atletiekbaan. Als je zomaar buiten aan het rennen was, kreeg je vaak te horen: ‘Heb je haast?’ De meeste hardlopers schaamden zich voor hun activiteit.”

Vandaag de dag is deze schaamte verdwenen en heeft hardlopen zich ontwikkeld tot een collectieve passie. In de jaren '80 liep slechts 4 procent van de Nederlandse volwassenen regelmatig, terwijl dat percentage nu is gestegen naar 10 procent. Dit betekent dat meer dan 1 miljoen mensen wekelijks de hardloopschoenen aantrekken.

De vraag is hoe deze verandering heeft plaatsgevonden. Van Bottenburg legt uit dat de maatschappij in de afgelopen decennia aanzienlijk is veranderd. “Vroeger kwamen mensen uitgeput thuis van hun werk en hoefden ze zich niet meer in te spannen. Door automatisering is dit veranderd. Huishoudelijke taken zijn minder fysiek geworden door apparaten als wasmachines en stofzuigers. Ook het vervoer naar het werk is veranderd: auto’s en scooters zijn toegankelijker geworden. Dit heeft geleid tot een verschuiving van fysiek werk naar kantoorwerk.”

Dit heeft geleid tot een opmerkelijke tegenstelling: terwijl Nederlanders meer rennen dan ooit, zitten ze ook meer dan ooit. De gemiddelde volwassene zit zo’n 10,4 uur per dag. “Fysiek is het werk minder belastend, maar mentaal kunnen we vermoeid zijn na een lange werkdag. Dan is het heerlijk om na het werk naar buiten te gaan en te gaan hardlopen,” zegt Van Bottenburg.

In juni opende de inschrijving voor de 15 kilometer van de Zevenheuvelenloop in november, maar de 30.000 beschikbare plaatsen waren in recordtijd uitverkocht. Veel mensen denken dat de meeste deelnemers vooral gericht zijn op het behalen van snelle tijden, maar dat blijkt niet het geval te zijn. Onderzoek van de Radboud Universiteit onder 4100 deelnemers wijst uit dat de meeste mensen sociaal gemotiveerd zijn. “Ze sporten het liefst samen, omdat het gezellig is. Samen naar de Zevenheuvelenloop gaan, dat is voor velen het belangrijkste,” zegt onderzoeker Hidde Bekhuis.

De sociale factor bleek cruciaal te zijn, vooral na de coronaperiode. Na twee jaar van lockdowns en afgelaste evenementen, waren de startvakken bij hardloopevenementen in 2022 opvallend leeg. “Mensen stopten met hardlopen omdat hun loopgroepjes waren stilgevallen,” legt Bekhuis uit. “Maar zodra samen sporten weer mogelijk was, stegen de deelnemersaantallen snel.”

Alexander Vandevelde, directeur van de Stichting Zevenheuvelenloop, bevestigt deze trend. “Er is een nieuwe groep lopers bijgekomen die vooral voor de lol loopt. Ze willen gewoon met een vriend of vriendin rennen. Terwijl het aantal serieuze wedstrijdlopers gelijk blijft, groeit de groep die niet per se op prestaties gericht is.”

Op social media, zoals Instagram en TikTok, zijn steeds meer influencers actief die zich richten op hardlopen. Neem bijvoorbeeld Lotte van Leeuwen, die bijna 400.000 volgers heeft en een eigen hardloopapp heeft ontwikkeld. “Acht jaar geleden begon ik met hardlopen en heb mijn volgers vanaf het begin meegenomen in mijn reis. Ik merkte al snel dat mensen geïnteresseerd waren,” zegt ze. Van Leeuwen was een van de eerste hardloopinfluencers en heeft de recente golf van populariteit goed weten te benutten. “Na de coronaperiode zijn er veel nieuwe hardloopinfluencers bijgekomen, en ik had gewoon het geluk van goede timing.”

Maar de vraag is of deze hardloopcontent mensen daadwerkelijk van de bank krijgt of dat het vooral bestaande hardlopers aanspreekt. Van Leeuwen ontvangt vaak berichten van volgers die zeggen geïnspireerd te zijn door haar video's. “Ik denk dat de meeste mensen al een beetje lopen en vervolgens gemotiveerd raken om serieuzer te trainen.”

Onderzoekers Bekhuis en Van Bottenburg zijn van mening dat de opkomst van hardloopinfluencers vooral een gevolg is van de al bestaande hardloophype. “Je zou kunnen zeggen dat het de trend versnelt, maar deze was al aan de gang,” aldus Bekhuis.

Ondanks de toegenomen aanwezigheid van hardloopinfluencers onder jongeren, blijkt uit de cijfers dat slechts 4 procent van de deelnemers het belangrijk vindt om hun prestaties online te delen. “Dit was een tegenvaller voor mij,” zegt Bekhuis. “De redenen voor jongere lopers om te rennen verschillen niet veel van die van oudere lopers.”

Vandevelde voegt hieraan toe: “Misschien worden we allemaal wel misleid door wat we op social media zien. Het idee dat steeds meer mensen hardlopen om goed te scoren op sociale media, blijkt niet waar te zijn. De meeste mensen willen gewoon lekker lopen en genieten van de activiteit.”