Stikstofclaim stelt minister ultimatum om verouderde mestnormen

De Stichting Stikstofclaim (SSC) heeft landbouwminister Van Essen een ultimatum gesteld, waarin zij dreigen met juridische stappen. De stichting is van mening dat melkveehouders worden geconfronteerd met boetes die zijn gebaseerd op verouderde mestnormen. SSC heeft de minister zeven dagen de tijd gegeven om te beloven de normen aan te passen en de aangekondigde handhaving voorlopig stop te zetten.

De overheid hanteert vaste normen om te bepalen hoeveel stikstof en fosfaat koeien via hun mest uitstoten. Deze normen spelen een cruciale rol in de bepaling van het aantal koeien dat een melkveehouder mag houden op basis van zijn fosfaatrechten. Echter, recent wetenschappelijk onderzoek wijst uit dat de huidige normen niet meer aansluiten bij de realiteit van de melkveehouderij. De Commissie van Deskundigen Meststoffenwet (CDM) heeft in 2025 geadviseerd om deze normen te herzien. Voor andere diersoorten zoals varkens en pluimvee zijn de normen al aangepast, maar voor melkvee en jongvee is dit nog niet gebeurd.

Volgens de meest recente gegevens produceert melkvee 4,7 miljoen kilo fosfaat minder dan de hoeveelheid waarvoor fosfaatrechten zijn verleend. Dit heeft verschillende gevolgen voor melkveebedrijven. Het onderzoek suggereert dat ongeveer 10.000 bedrijven profiteren van meer fosfaatruimte met de nieuwe normen, terwijl ongeveer 3.000 bedrijven nadelige gevolgen ondervinden.

Ondertussen heeft minister Van Essen aangekondigd dat er strenger gecontroleerd zal worden of melkveehouders voldoende fosfaatrechten hebben voor hun dieren. Overtredingen van deze regels kunnen leiden tot boetes en zelfs strafrechtelijke vervolging. SSC vindt het echter onbegrijpelijk dat de overheid de handhaving wil verscherpen terwijl de normen nog niet zijn geactualiseerd.

De stichting eist dat de minister binnen zeven dagen toezegt dat de normen voor melkvee en jongvee vóór 31 december 2026 worden aangepast volgens het wetenschappelijke advies. Daarnaast willen zij dat de aangekondigde handhaving op basis van de huidige, verouderde normen tot die tijd wordt stopgezet. Mocht de minister niet aan deze eisen voldoen, dan is SSC van plan om een kort geding aan te spannen.

Volgens SSC is het essentieel dat ondernemers erop kunnen vertrouwen dat de overheid werkt met actuele en betrouwbare gegevens. Het straffen van boeren op basis van normen waarvan de overheid zich bewust is dat ze verouderd zijn, is voor de stichting onacceptabel.