Veel kritiek op nieuw voorstel box 3, maar meerderheid lonkt

In de Tweede Kamer is er veel kritiek op het recente voorstel van het kabinet om zo snel mogelijk een belasting op vermogenswinsten in te voeren in box 3. Oppositiepartijen zijn van mening dat het voorstel te snel door het parlement moet worden behandeld en dat de financiële onderbouwing niet deugt. Pro-Kamerlid Stultiens omschreef het in het debat als "een ongedekte, blanco cheque van 17 miljard euro voor vermogenden".

Desondanks is er een Kamermeerderheid in zicht voor het minderheidskabinet, mede dankzij de positieve reacties van partijen zoals JA21 en de SGP. De coalitiepartijen CDA en D66 hebben ook hun twijfels over de manier waarop het kabinet de lagere belastinginkomsten wil compenseren. CDA-Kamerlid Van Dijk gaf aan dat zij het voorstel spannend vinden, maar zijn partij is uiteindelijk bereid om het te steunen.

D66-Kamerlid Oosterhuis noemde de financiële dekking van minister Heinen van Financiën "een vrij creatieve uitleg van de begrotingsregels". Toch ziet ook de grootste regeringspartij geen reden om het voorstel te blokkeren. Van Dijk benadrukte dat er snel duidelijkheid moet komen voor huishoudens, ondernemers en de belastingdienst over box 3. "Als het enigszins verantwoord is, willen wij wel springen", voegde hij eraan toe.

Het was de bedoeling dat de Tweede Kamer het voorstel vandaag volledig zou bespreken, maar een meerderheid van de aanwezige Kamerleden wil wachten op de komst van minister Heinen, die momenteel in Brussel is voor overleg met zijn EU-collega's. In zijn afwezigheid is alleen staatssecretaris Eerenberg (Fiscaliteit) naar de Kamer gekomen.

Heinen besloot eind februari dat de plannen voor box 3, die al jaren in behandeling waren, opnieuw moesten worden herzien. De oppositie wil vooral duidelijkheid over hoe de voorgestelde veranderingen financieel worden gedekt.

Volgens het voorstel van Heinen wordt er overgestapt naar een belasting op daadwerkelijk gerealiseerde winsten, die pas wordt geheven wanneer aandelen of vastgoed worden verkocht. Dit nieuwe systeem zou tot 2040 naar schatting 22 miljard euro minder inkomsten voor de staat opleveren in vergelijking met eerdere plannen.

Uit de bijlage bij het voorstel blijkt dat het kabinet tot 2031 de inkomstenderving grotendeels heeft gedekt. Echter, na deze periode ontstaat er een gat dat kan oplopen tot 17,6 miljard euro. Stultiens van Pro bekritiseerde dit door te stellen: "Altijd geldt hier de regel: hoe ga je het betalen? Behalve voor Eelco Heinen." Hij noemde het voorstel "peperduur prutswerk" en gaf aan dat de enige reden voor de huidige snelheid van het voorstel is dat minister Heinen en de VVD het willen.

Stultiens wees erop dat het kabinet ruimte laat voor uitstel van de invoering, van 2028 naar uiterlijk 2029. "Dus er is geen reden om haast te hebben." Kamerlid Grinwis van de ChristenUnie steunde deze kritiek en noemde de haast onwenselijk en onzorgvuldig. Hij vindt dat het voorstel "door de strot wordt geduwd".

De VVD, de partij van minister Heinen, is het ondanks het miljardengat eens met het voorstel en Kamerlid Van Eijk pleitte voor een snelle invoering. Volgens haar moet er rust en duidelijkheid komen voor de belastingbetalers in box 3. Ook de PVV steunt het voorstel, maar Kamerlid Vlottes noemde de financiële onderbouwing een "fantoomdekking". Hij wilde nog niet aangeven hoe zijn partij zal stemmen op de geplande stemming aanstaande donderdag.

Ondanks de kritiek lijkt het minderheidskabinet een meerderheid in de Tweede Kamer te kunnen behalen, met steun van de rechtse oppositiepartijen JA21 en SGP. Hoe het voorstel in de Eerste Kamer ontvangen zal worden, is nog onduidelijk. De senaat kijkt traditioneel naar de kwaliteit van wetgeving en de uitvoerbaarheid. Vorige week oordeelde de Raad van State nog kritisch over de haast van het kabinet, en zowel de Belastingdienst als de banken hebben aangegeven dat een snelle invoering problematisch kan zijn.