Volgens Parijs zat Iran achter cyberaanvallen op koelsystemen in Franse winkels – wat zou Teheran daarmee willen bereiken?

In oktober werden honderden Franse supermarkten getroffen door een cyberaanval die leidde tot lege schappen, bedorven voedsel en defecte koelinstallaties. Wat aanvankelijk een raadsel was, is nu door de Franse minister van Buitenlandse Zaken, Jean-Noël Barrot, toegeschreven aan Iran. De aanvallen zouden zijn uitgevoerd door de Shahid Kaveh, een cybereenheid van de Iraanse Revolutionaire Garde (IRGC). Barrot verwees naar technische sporen, zoals Iraanse IP-adressen, die door Franse onderzoekers zijn ontdekt.

Het lijkt er bovendien op dat Frankrijk niet het enige doelwit was. Ook in landen als België, Ierland, Zweden, Estland en Nederland zijn er recentelijk vergelijkbare hacks van koelsystemen gerapporteerd, hoewel de inlichtingendiensten in deze landen nog geen specifieke verdachten hebben aangewezen.

De cyberaanvallen komen op een moment dat de spanningen tussen Iran en de Verenigde Staten, alsook Israël, toenemen. Deze escalatie volgde op een serie aanvallen in februari waarbij prominente Iraanse functionarissen, waaronder de opperste leider ayatollah Ali Khamenei, het doelwit waren. Iran heeft gereageerd op deze aanvallen door militaire en andere doelwitten van Amerikaanse bondgenoten in de regio aan te vallen met ballistische raketten en drones.

De vraag of de cyberaanvallen op de koelsystemen gerelateerd zijn aan deze geopolitieke conflicten blijft onbeantwoord. Frankrijk heeft inmiddels de Iraanse ambassadeur op het matje geroepen, terwijl Iran de beschuldigingen als ongegrond en eenzijdig heeft afgewezen. Abbas Araghchi, de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken, schreef op X dat de Franse regering niet in staat is om haar eigen problemen aan te pakken en de schuld afschuift naar anderen.

Cybersecurity-experts hebben een toename van Iraanse cyberoperaties opgemerkt sinds het begin van de oorlog, met als doel onder andere Amerikaanse en Israëlische instellingen. Een opvallend voorbeeld is de aanval op het Amerikaanse medische technologiebedrijf Stryker in maart, waarbij hackers, die gelinkt worden aan Iran, het systeem van het bedrijf wisten te compromitteren en daarbij hun logo presenteerden. De aanval werd door de hackers gerechtvaardigd als vergelding voor de aanvallen op Iran.

Of de recente hacks in Frankrijk een gevolg zijn van geopolitieke spanningen, is onduidelijk. Het zou ook kunnen dat de keuze voor Frankrijk te maken heeft met de kwetsbaarheid van de koelsystemen van de Deense fabrikant Danfoss. Rafe Pilling, een senior directeur bij het cybersecuritybedrijf Sophos, legt uit dat Iraanse hackers vaak gebruikmaken van zwakke of standaardwachtwoorden om toegang te krijgen tot kwetsbare systemen.

Pilling stelt dat de Franse toeschrijving van de aanvallen past binnen een breder patroon van Iraanse cyberactiviteiten, waarbij de impact van een aanval niet alleen te vinden is in de directe schade, maar ook in het signaal dat het afgeeft. Het verstoren van koelsystemen heeft duidelijke en zichtbare gevolgen, wat het een effectieve manier maakt om een boodschap over te brengen.

Frankrijk heeft zich aanvankelijk gedistantieerd van de Amerikaanse en Israëlische aanvallen op Iran, maar raakte later alsnog militair betrokken bij het conflict, zoals blijkt uit de inzet van het vliegdekschip Charles de Gaulle in de oostelijke Middellandse Zee. President Emmanuel Macron benadrukte dat deze inzet defensief van aard was.

Peyman Jafari, een expert op het gebied van Iran aan het College of William & Mary, denkt dat het zeer waarschijnlijk is dat Iran achter de cyberaanvallen zit. Hij benadrukt dat Iran zich steeds meer zorgen maakt over de mogelijkheid dat Europa zich verder bij het conflict aansluit, vooral gezien de dreiging van nieuwe aanvallen door de VS en Israël.

Een grote zorg voor Iran is dat Europese landen hun militaire faciliteiten aan de Verenigde Staten ter beschikking hebben gesteld. Ondanks dat Europese landen soms kritisch zijn over de oorlog en pleiten voor diplomatieke oplossingen, hebben ze ook steun verleend aan de VS. Jafari wijst erop dat de relaties tussen Frankrijk en Iran al langer onder druk staan, vooral gezien de rol van Macron als bemiddelaar in het nucleaire akkoord en de druk die Frankrijk uitoefent voor strengere sancties tegen Teheran.

De dreiging van nieuwe aanvallen zou kunnen afnemen, maar Jafari wijst erop dat de Amerikaanse regering, onder leiding van president Donald Trump, nog steeds streeft naar een economische verzwakking van Iran. “De Verenigde Staten willen dat de Iraanse economie zo hard mogelijk wordt geraakt”, aldus Jafari.